اصول وفنون ماهیگیری با پولک

بخش نهم : آشنائی با پولک های رایج +

زنگ تفریح : صید ماهی Coho با پولك

دوستان خوب وبلاگ خال قرمز امیدوارم ازمطالب بخش هشتم که در مورد روش های پرتاب پولک تقدیم شد استفاده کرده باشید. من در این سریال آموزشی ماهیگیری  که دو سه بخش بیشتر به انتهای آن نداریم ، سعی کرده ام با استفاده از تصاویر و اشکال وارائه توضیحات کافی و به زبان ساده اصول اولیه ماهیگیری با این روش را بیان دارم که به ساده گی قابل استفاده برای افرادی که تازه به این سبک ماهیگیری رو کرده اند باشد، درعین حال سعی کرده ام توضیحاتم حتی المقدوربرای ماهیگیران با سابقه هم نکات بدیع و آموزنده ای را در بر داشته باشد . امید داشتم شما خوانندگان این مطالب میتوانستید در حین ماهیگیری ازآنچه گفتیم استفاده کرده و برای ما عکس ماهی هائی را که صید میکنید میفرستادید تا ماهم ازدیدن آنها لذت ببریم. اما افسوس با وجود  این همه امکانات بالقوه در کشورکه میتوان ماهیگیری را برای همگان فراهم آورد ، کما فی السابق تمام توجه سازمان حفاظت محیط زیست به اقدامات محدود کننده است و هم اکنون امواج اجرای جرائم  جدید  تخلفات شکار و ماهیگیری همه چیز را تحت الشعاع قرار داده و واقعیت ها را دیگرنه چشمی میبیند و نه گوشی میشنود. با اطمینان میگویم اگر امکان ماهیگیری را در رودخانه فیروزکوه فراهم میکردند آن بنده خدا که اکنون برای صید ده ماهی زرده پر به شش ماه حبس تعزیری و پرداخت یک میلیون تومان جریمه محکوم شده اقدام به تهیه پروانه ماهیگیری میکرد واین چنین گرفتار نمی شد. آیا هیچوقت فکر کرده ایم که در مورد فوق از مرحله کشف تخلف ماهیگیری تا صدور رای دادگاه و سپس نگهداری  محکوم در زندان به مدت شش ماه چه میزان برای دولت هزینه دارد؟ من فکر میکنم رقمی بیش از8 میلیون تومان . چطور میشد اگر به جای تحمیل این هزینه ها به دولت با هزینه ای به مراتب کمتربه توسعه امکانات ما هیگیری می پرداختیم و یکی از سالم ترین و مفرح ترین سرگرمی ها را برای همگان فراهم می آوردیم و اجازه میدادیم جوانانمان به جای رفتن به سوی مواد مخدر وتفریحات ناسالم به ماهیگیری بپردازند.

در این بخش شما را با انواع پولک های رایج آشنا خواهیم کرد و نگاه کوتاهی هم خواهیم داشت به سایر انواع طعمه های مصنوعی  مانند قاشقک که برمبنای حرکت یا چرخش در آب طراحی شده اند ومیتوان با چوب وچرخ پولک گردانی آنها را در آب به حرکت در آورد و به صید ماهی پرداخت .

بطور کلی تمام طعمه های مصنوعی  به نوعی تقلید طعمه های طبیعی را میکنند (پانوشت 1 ). این تقلید از طریق  5 عامل مختلف حاصل میشود :

شکل و فرم  -  رنگ و درخشنده گی – طعم و مزه – حرکت و جنبش  - صدا و ارتعاش

بعضی از طعمه های مصنوعی هستند که فقط شکل و رنگ آنها باعث جلب توجه ماهی میشود ، برخی دیگر با شکل و رنگ  و طعم مناسب عمل میکنند مثل انواع کرم ها و حشرات مصنوعی که به اسانس ها و طعم های مخصوص آغشته اند و پاره ای دیگر با رنگ و جنبش و حرکت خود ماهی را وادار به بلعیدن طعمه میکنند مثل انواع پولک ها و قاشقک ها . در محدوده بحث ما یعنی پولک ها تقریبا تمامی عوامل و عناصر بالا غیر از طعم و مزه دست اندر کار فریفتن ماهی هستند.علی الخصوص حرکت و جنبش و رنگ و درخشندگی در کار ماهیگیری با پولک از سایرعوامل مهم تر اند.

اگر چه این مبحث را به معرفی انواع رایج لانسه ها اختصاص داده ایم اما لازم میدانم بگویم که  هر قدر شناخت ما از روش تغذیه و زندگی ماهی ها بیشتر باشد قدر مسلم موفقیت مان در ماهیگیری بیشتر خواهد بود و به علاوه باید بدانیم که ماهی ها کدام یک از حواسشان قوی تر است. این دانستنیها ما را قادر ساخته که امروزه انواع طعمه های مصنوعی را در شرایط مختلف فصلی و مکانی بکار بریم و با بکارگیری وسیله ای مانند لانسه که ظاهرا هیچ شباهتی به موجودات آبزی ندارد ماهی بگیریم.

تاریخچه : سابقه ماهیگیری با قلاب به حدود 2000 سال قبل از میلاد مسیح باز میگردد که توسط چینی ها و مصری ها درعهد باستان انجام میشده . مصری ها از قلاب های خاردار برنزی استفاده میکردند و چینی ها نخ بافته شده از ابریشم را در ماهیگیری بکار میبردند.

Claudius Aelianus رومی که در قرن سوم میلادی زندگی میکرده در باره روش های مختلف ماهیگیری که در آنزمان هم به صورت ورزشی و تفریحی و هم برای تامین خورد و خوراک انجام میشده کتابی نوشته است و در آن به ماهیگیری با پشه(حشرات) اشاره کرده است. سپس در طول تاریخ به کتاب دیگری ، نوشتهIzaak   Walton  انگلیسی برمیخوریم که در سال 1653 آنرا تالیف کرده وبه صورت جامع در باره انواع روش های ماهیگیری نوشته است.

تولید و عرضه انواع طعمه های مصنوعی چوبی و فلزی وانواع قاشقک ها ازحدود سال های 1820 تا 1830 و درامریکا و انگلیس شروع شد وشرکت های  امریکائی مانند Heddon  و  Pfluger در حدود همین سال ها در امریکا به صورت وسیعی به عرضه انواع قاشقک پرداختند.

قبل از این سالها تولید لوازم ماهیگیری از جمله چرخ های ماهیگیری محدود و بیشتر توسط سازندگان ساعت انجام میشد. پس از جنگ جهانی دوم نخ نایلون تولید و برای ماهیگیری بکار برده شد ، این اقدام سر آغاز تحول بزرگی در ماهیگیری بود.

Julio Thompson Buel نوجوان 15 ساله در حین ماهیگیری کشف بزرگی کرد که به نظرمن میتوان آنرا مبدا و سر آغاز تمامی طعمه های مصنوعی فلزی درماهیگیری در دنیا دانست. او دریکی از روزهای پائیزی سال 1821 میلادی در دریاچه ای بنام  Bomoseen در فاصله چند کیلومتری منزلشان  که در شهر کوچک  Caselton  از توابع شهر Vermont  ایالت نیویورک امریکا واقع بود ، مشغول ماهیگیری بود. نهار خود را در قایقی که در آن نشسته بود خورده بود و ظرف غذا را در همان آب تمیز دریاچه شسته و داشت از داخل یک ظرف سفالی با قاشق سالاد میوه خورد شده را میخورد که قایق در اثر باد ملایمی که می وزید کمی جابجا شد و به صخره ای که در زیر آب پنهان بود برخورد کرد و دراثر این بر خورد قاشق از دست او به داخل آب افتاد . او داشت با حسرت به قاشق که در داخل آب غلطان و لغزان به پائین میرفت نگاه میکرد که ناگهان ماهی بزرگی قاشق را قاپید وبا خود برد. همین اتفاق باعث شد که ساخت اولین قاشقک ماهیگیری در ذهن او تبلور پیداکند. به سرعت به منزل رفت ، قاشقی را برداشت و دسته آنرا از بیخ برید ودر محل دسته سوراخی ایجاد کرد و به سمت دیگر قاشق قلابی را لحیم کرد و نخی ماهیگیری را به سوراخ قاشق بست و بلافاصله عازم ماهیگیری در آن دریاچه شد و توانست 2 ماهی بزرگ ازنوع سردآب ماهی دریاچه ای صید کند. این دو ماهی به طور قطع اولین و دومین ماهی بودند که با طمعه فلزی تا آن زمان صید شده بودند. ازهمان زمان جولیو تصمیم به تولید وعرضه این قاشقک ها گرفت وکارگاه چاقو سازی خانواده گی را به کارگاه تولید قاشقک تبدیل کرد ، چند سال بعد یعنی در 1827 کارگاه خودرا به وایت هال نیویورک منتقل کرد.

جولیو پس از چند سال تصمیم به ایجاد شرکتی گرفت و آنرا بنام J.T. Buel Company of Whitehall  در سال 1848 تاسیس کرد .موسسه اوحدود 40 سال با تمام ظرفیت مشغول تولید بود وبا همه تلاشی که میکرد ، همواره تقاضا برای محصولاتش بر تولیدش فزونی داشت. او در سال 1886 و در سن 80 سالگی بدرود حیات گفت و نام جولیو بوئل درصنعت ساخت لوازم ماهیگیری جاودانه شد.

اگر چه امروزه صدها و بلکه هزاران نوع قاشقک برای ماهیگیری تولید و استفاده میشوند که هیچ شباهتی به قاشق ندارند اما همچنان نام قاشقک را یدک میکشند.

در فرهنگ ماهیگیری ما ایرانیان به این نوع طعمه های مصنوعی قاشقک میگوئیم که در واقع واژه ای معادل Spoon  انگلیسی است. در تصویر زیر یکی از قاشقک های ساخت موسسه بوئل را ملاحظه میفرمائید که انگار یک قاشق سوپ خوری است که تبدیل به وسیله ای برای ماهیگیری شده.

تولید وعرضه قاشقک های بوئل سالهای متمادی پس از مرگ او ادامه داشت تا اینکه  بیست سال پس از مرگ بوئل ،مردی به نام Lou Eppinger  از اهالی دیترویت ابتکاری تازه را بر روی قاشقک های رایج آن موقع به کاربرد.  در آن سالها در امریکا چرخ های ماهیگیری بسیار خوب تولید میشدند و نخ های ابریشمی بافته شده بسیار مرغوب نیز در ماهیگیری آنروز ها به کمک ماهیگیران آمده بودند و تنها مشکل باقیمانده در حین پرتاب این قاشقک ها در هم پیچیده شدن نخها بود که البته این مشکل به چرخ های ماهیگیری با طعمه یا Bait Casting مربوط بود که در آنزمان معمول بود و چرخ های ماهیگیری با لانسه هنوز رایج نشده بودند . او متوجه شد باید قاشقکی بسازد که بخوبی هوا را بشکافد وبتوان آنرا دور پرتاب کرد و نیز حرکت ویژه ای در آب داشته باشد . او قاشقک های سنگین با وزن تا 2 اونس یعنی حدود 57 گرم ساخت و مضافا تغییراتی در شکل و فرم قاشقک داد که در آب حرکت جالبی داشت و توانست اولین آنها را در سال 1912 با نام OSPREY به فروش برساند .