اصول و فنون ماهیگیری با پولک

بخش ششم

ماهیگیری با پشه با چوب و چرخ پولک گردانی

( FlyFishing With Spinning Rod & Reel )

قسمت دوم  + زنگ گریه برای لاربه جای زنگ تفریح

این سبک ماهیگیری گاهاٌ به نام  Fly and Bubble  نیز نامیده میشود

یکی از مزایای ماهیگیری با این روش که به صورت خلاصه در باره آن صحبت کردیم  این است که ماهیگیری را از کنار ساحل امکان پذیر مینماید .در حالیکه وقتی با چوب و چرخ ما هیگیری با پشه ماهیگیری کنید ودر ساحل رودخانه در سمتی که ماهیگیر ایستاده درخت و موانع دیگر باشد با مشکل مواجه میشوید . من در طول چندین سال ماهیگیری درکانادا و مشاهده ماهیگیران دیگر که با چوب و چرخ  ماهیگیری با پشه کار میکردند ماهیگیری را ندیده ام که از لباس ضد آب Wader))استفاده نکند.

استفاده از لباس مخصوص بنظر من 3 دلیل دارد:

اول اینکه ماهیگیر با رفتن به داخل آب و فاصله گرفتن از ساحل  وموانع کنار ساحل مثل شاخ و برگ درختان، به اصطلاح پشت سر خود را خالی و امکان پرتاب را فراهم تر میکند. دوم اینکه با رفتن به داخل آب میتواند به نقاط دورتری دسترسی پیداکند، چرا که پرتاب های خیلی بلند با چوب وچرخ پشه مشکل و کار هرکسی نیست. سوم اینکه چون بگیر و رها کن جزئی لاینفک از ماهیگیری است و صیاد ماهیانی را که قصد نگهداری ندارد ویا نمیتواند نگهدارد باید در آب وقبل از به ساحل آوردن رها کند این است که باید به داخل آب برود، پس از این لباس استفاده میکند .

پوشیدن لباس یکسره ضد آب به مقدار زیادی جلوی حرکت را میگیرد و در نتیجه انسان رازودتر خسته میکند ، مخصوصاً لباس های زمستانی که اکثراً از جنس نئوپرن بوده وضخامت آنها 5 میلیمتر است. حتی پوشیدن و در آوردن این لباس ها هم وقت گیر است و هم سخت . البته دلیل سومی که در بالا ذکر کردم فقط به ماهیگیری با پشه باز نمیگردد چون بر اساس اصول بگیر و رها کن ماهی که باید رها شود نباید از آب خارج شود لذا ماهیگیر باید قدم به داخل آب بگذارد ، اما با برای اینکار حتماً نیاز به لباس بلند تا سینه نیست و مسئله با پوشیدن چکمه متوسط یا ساق بلند حل میشود.

از جمله مزایای دیگری که این روش دارد این است که در هنگام وزش باد نیز میتوانید مبادرت به پرتاب پشه کنید چون وزن قابل توجه حبابک محتوی آب این امکان را فراهم میکند.

اکنون که این سطور را مینویسم به یاد رودخانه لار افتادم که  با توجه به عدم وجود هرگونه مانعی در ساحل رودخانه و وجود فضای باز کافی میشد به راحتی با هر روشی علی الخصوص با چوب وچرخ ماهیگیری با پشه ماهیگیری کرد. در زنگ تفریح این مقاله میخواستم با هم به لار برویم تا خاطرهای تازه کنیم از آن مکان دل انگیز. اما........

وقتی قدم به دنیای ماهیگیری با پشه گذاشتید در پیش رو گستره ای را خواهید یافت که به اندازه دنیای حشرات وسعت و به اندازه خلاقیت انسان ها عمق دارد. به نظر من ماهیگیران ماهر که با پشه مبادرت به صید میکنند از دیدگاهی میتوان آنها  را حشره شناس نیز دانست . خیلی از ماهیگیران پس از مدتی از آغازماهیگیری با پشه شروع به ساخت پشه ها و یا به اصطلاح پشه پیچی میکنند وسر گرمی مفید دیگری را تجربه ولذت ماهیگیری را با پشه های ساخت خودشان دوچندان میکنند.

اجزاء و تجهیزات ماهیگیری با پشه با چوب وچرخ پولک گردانی خیلی مختصر و ساده اند و غیر از چوب و چرخ شامل این اقلام اند:

حبابک مناسب

نخ نازک با مقاومت لازم (لیدر یا پیش نخ )

وزنه های سربی شکاف دارریز

دانه تسبیح پلاستیکی

هرزه گرد های کوچک

انواع پشه خشک و خیس

انواع حبابک

وقتی اولین جبابک در اولین ماهیگیری در رودخانه کرج شکست چند روز بعد به مغازه موسیو هاراطونیان رفتم و حبابک شکسته را نشان دادم ، موسیو در حین سوال در باره نتیجه کارم با حبابک و پشه در رودخانه کرج، یک حبابک دیگر آورد و ضمن گرفتن وجه آن گفت که باید هوای حبابک را نگهداری و سعی کنی به روی سنگ ویا زمین فرود نیاید مخصوصاً وقتی که حبابک با آب بیشتر سنگین شده باشد . من همانجا تصمیم گرفتم که به جای یک حبابک دو تا بخرم تا اگر یکی شکست بتوانم ماهیگیری را با دومی ادامه دهم . خوب  با این دو حبابک چند جلسه ای ماهیگیری را در کرج ادامه دادم وتوانستم مهارت بیشتر را با کمی احتیاط همراه کرده حبابک هایم را تا مدتی سالم نگهدارم ولی بالاخره این دو تا هم شکست. در دفعه بعدی که به مغازه موسیو رفتم دیدم از این حبابک ها انواع مختلفی  در اندازه های مختلف و رنگ های مختلف برای فروش آورده ، تا آن مو قع فکر میکردم که حبابک باید شفاف و بزرگ باشد. آن حبابک های اولیه که تهیه کرده بودم کروی شفاف با قطر تقریبی 4.5 سانت بودند. اما موسیو گفت میشود با حبابک سفید یا قرمز هم کار کرد واگر حبابک های  دو رنگ سفید و قرمزرا بکارببریم بهتراست چون آنرا در آب  بهترخواهیم دید. من از اندازه های کوچکتر و رنگی چند تا خریدم که بنظرم هنوز هم یکی دو تا ازآنها را دارم. اما پرتاب های دور در رودخانه کرج نیاز به همان حبابک های بزرگ داشت و من نوع شفاف را ترجیح میدادم. راستی موسیو یک نوع حبابک دیگر شفاف هم داشت و آن به فرم تخم مرغی بود. در شکل 1  هر دو نوع کروی و تخم مرغی را ملاحظه میفرمائید ، هر دو نوع مجهز به 2 سوراخ و هر سوراخ مجهز به یک آب بند یا درپوش از نوع سیلیکون نرم شفاف بود .آن نوع تخم مرغی در هنگام جمع کردن نخ کمتر موج ایجاد میکرد ولی خیلی زود آن زائده هائی که برای بستن نخ تعبیه شده بود میشکست و از حبابک جدا میشد.

شکل 1 حبابک های کروی و تخم مرغی قدیمی

 کاشف گوزن زرد ایرانی دار فانی را وداع گفت

Werner Trense  کاشف گوزن زرد ایرانی در بیستم آوریل سال جاری برابر با سی ویکم فروردین  در منزل خود در شهرمونیخ به رحمت ایزدی پیوست.  ورنر ترنزه متولد 1922 ودر هنگام فوت 93 سال داشت .او در فاصله سال های 1954 تا 1958 چندبار به ایران سفر کرد وبا زحمات خود شنیده ها در باره گوزن زرد را به واقعیت تبدیل کرد و ثابت کرد که گونه ارزشمند  Mesopotamian Fallow Deer  هنوز نابود نشده .از آن زمان بود که دولت وقت کشورمان برای حفظ این گونه ارزشمند به فکراقدام افتاد.ترنزه با استفاده ازکمک های مالی فون اوپل صاحب کارخانجات خودرو سازی Opel  که به نگهداری حیوانات وحشی بسیار علاقه داشت ودر آلمان باغ وحش اختصاصی بزرگ و مجهزی دائر کرده بود دوبچه گوزن زرد را  از جزیره ای در رودخانه دز در خوزستان زنده گیری وبا خود به آلمان برد و پس از چند سال نگهداری و مراقبت گوزن ها تکثیر شدند. جالب است بدانید که گوزن زرد ایرانی در واقع واسطه ازدواج ترنزه با دختر فن اوپل شد واین دو سال های زیادی را در افریقا باهم به سربردند اما همسر ترنزه فوت کردو ترنزه را تنها گذاشت او از سال فوت همسرش Mutz یعنی سال  1986 تا  هنگام مرگ تنها زندگی میکردو فرزندی هم نداشت. ترنزه چندین کتاب در باره حیات وحش تالیف نموده  که من 3 جلد از این کتاب ها را در اختیار دارم . اوچند سال رئیس شورای جهانی شکار وحفظ حیات وحش( CIC  ) نیز بوده است .اینجانب علاوه برچندین بار ملاقات ایشان در طول برگزاری اجلاس های سالانه   CIC چند بار هم به منزل ایشان  در مونیخ رفتم و فرصتی خوب داشتم تا از زبان خود ایشان ماجراهای کشف گوزن زرد ایرانی را بشنوم و با دقت یادداشت کنم و سپس به وظیفه اخلاقی خود عمل کنم و عین شنیده ها را در مقاله ای مفصل در رسانه ای که آنروزها برایم امکان پذیر بود یعنی مجله شکارو طبیعت در شماره های 83 و 84 درسال     1383 تحت عنوان ماجراهای گوزن زرد ایرانی به چاپ برسانم. آخرین کار او در باره حیات وحش ایران این بود که به من کمک کرد تا توانستم تنها عکس رنگی واقعی از ببر ایرانی را بیابم و به کشور بیاورم و در اختیار همگان بگذارم .  ترنزه با اهداء مجموعه شاخ ها و عکس ها و اطلاعات ذیقیمت خود در مورد گوزن های دنیا موزه ای ارزشمند را بنام Deer of the World در آلمان بوجود آورد.
 

عکسی از ترنزه در مزرعه اش در افریقا

من و تنی چند از دوستان علاقمند  حدود ده سال قبل میخواستیم  برای قدردانی از خدمات وکارهای خوب ایشان درباره حیات وحش کشور مجلس بزرگداشتی با حضورخود Werner Trense و رئیس وقت CIC آقای Dieter Shramm  در تهران برگزارکنیم که در این مورد نامه ای توسط آقای شرام به ریاست سازمان محیط زیست ارسال شد اما علیرغم پیگیری پاسخی به این در خواست داده نشد.
فقدان این مرد دانشمند را که به حفظ حیات وحش کشور خدمت شایانی کرده و کمتر کسی او را در ایران میشناسد به تمامی دوستداران طبیعت و حیات وحش کشور تسلیت میگویم ، روحش شاد.

عبدالعلی یزدانی