علیرغم منافع اقتصادی و اجتماعی ..... که احداث حوضچه های پرورش ماهی برای ساکنین محلی دارد ، نمی توان اثرات زیست محیطی مخرب این حوضچه ها را برروی رودخانه ها نادیده گرفت. تصمیم داشتم مطلبی در مورد مشکلاتی که کارگاه های پرورش ماهی احداثی روی رودخانه هراز ایجاده نموده ، بنویسم که با گزارشی خواندنی از خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا ) در مورد احداث کارگاه های غیرمجاز پرورش ماهی روی رودخانه حفاظت شده هراز برخورد کردم که تقریبا تمام موارد مهم را در آن ذکر کرده اند : از تجاوز به حریم رودخانه و فنس کشی و تملک بخش هایی از منابع طبیعی تا عدم نصب توری در ورودی و خروجی گارگاه ها و داخل شدن قزل الای خال قرمز به این حوضچه ها و صید آنها توسط گردانندگان آنها تا ....
در حالي كه رودخانه «هراز» بر اساس مصوبه شماره يك شوراي عالي محيط زيست در سال 46 به عنوان رودخانه حفاظتشده ثبت شده است بررسيهاي انجام شده نشان ميدهد طي 10 سال گذشته 17 كارگاه پرورش ماهي در حريم كيفي اين رودخانه احداث شده به شكلي كه حدود 90 درصد آب اين رودخانه در بخشهاي مختلف وارد اين كارگاهها شده و بدون تصفيه، پساب آن وارد اين رودخانه ميشود.
به گزارش خبرنگار «محيط زيست» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، بر اساس دستورالعمل تعيين حريم كيفي آبهاي سطحي موضوع تصويبنامه 18 اسفند ماه سال 82 هيات دولت، حريم رودخانههاي حفاظت شده به استثناي چالوس و سردآب رود، 150 متر تعيين شده و در اين حريم تنها كاربري حفظ تنوعزيستي منطقه، گردشگري جهت معرفي ارزشهاي تنوعزيستي رودخانه و پژوهش و آموزش ديده شده است. اين در حاليست كه مشاهدات خبرنگار ايسنا نشان ميدهد حتي بستر فعال رودخانه هراز توسط سازمان آب منطقهاي استان مازندران بدون هماهنگي با سازمان حفاظت محيط زيست به كارگاههاي پرورش ماهي اجاره داده شده است.
بر اساس مصوبه شوراي عالي محيط زيست، حريم رودخانه هراز 150 متر تعيين شده و رودخانههايي كه به آن ميريزند از سرچشمه تا روستاي گزنه، يعني به طول 23 كيلومتر، حفاظت شده اعلام شده است. اين در حاليست كه طي 10 سال گذشته در مسير اين رودخانه حفاظت شده 17 واحد پرورش ماهي احداث شده است. صرفنظر از اينكه حريم 150 متري جزو اراضي ملي است، بستر فعال رودخانه نيز توسط سازمان آب منطقهاي اجاره داده شده و سازه و تجهيزات بتني در آن ايجاد شده است!
برداشت بی رویه آب از رودخانه هراز توسط کارگاه های پرورش ماهی
بررسيهاي انجام شده نشان ميدهد هماكنون حتي واحدهايي كه در اين منطقه مجوز گرفتهاند، بعضا تا 10 برابر ظرفيت مجوز خود توليد كرده و 90 درصد آب رودخانه هراز را در بخشهاي مختلف براي پرورش ماهي استفاده كرده و بدون داشتن استخر ترسيب، خروجي پساب خود را وارد اين رودخانه حفاظت شده ميكنند.
عدم کنترل پساب خروجی کارگاه های پرورش ماهی و ورود آنها به رودخانه هراز
جالبتر آنكه ماهي قزل آلاي خال قرمز كه بومي رودخانه هراز و سد لار محسوب ميشود، به دليل عدم نصب توري در ورودي آب كارگاههاي پرورش ماهي به دام افتاده و گاها در استخرهاي پرورش ماهي اين منطقه كه ماهي قزلآلاي رنگين كمان در آنها پرورش داده ميشود به چشم ميخورد.
ورود ماهی ارزشمند خال قرمز به کارگاه های پرورش ماهی بدلیل عدم نصب توری
جدا از نشت مخازن سوخت اين كارگاهها، مواد شيميايي كه براي انگل كشي به استخرهاي پرورش ماهي تزريق ميشود، مستقيما وارد رودخانه هراز ميشود. از سوي ديگر بررسيهاي انجام شده نشان ميدهد برخي كارگاههاي پرورش ماهي كه در مستثنيات نيز مستقر هستند اخيرا با تراشيدن ديوارههاي اراضي ملي ، وسعت خود را گسترش دادهاند!
به گفته كارشناسان 90 درصد اين كارگاههاي پرورش ماهي در اراضي ملي است و بايد «خلاء يد» شده و اسناد آنها ابطال شود از سوي ديگر اجاره بسترهاي رودخانه هراز نيز تماما غيرقانوني بوده و بايد ابطال گردد و مستثنيات موجود نيز بايد در حد اسناد مجوز داده شود.
از سوي ديگر تنها برخي از كارگاههاي پرورش ماهي در رودخانه هراز مجوز «احداث» داشته و به هيچ عنوان مجوز «بهرهبرداري» ندارند.
لازم به ذكر است بر اساس قانون، رودخانههاي غيرحفاظتي در 20 متر اول كه حريم اول رودخانه محسوب ميشود تنها مجوز احداث كانال آب ، برق و ... داشته و از 65 متر بعد كه از آخرين داغ آب محاسبه ميشود مجوز احداث پرورش ماهي داده ميشود.
به گزارش ايسنا، بدين ترتيب اين سوال باقي ميماند كه چگونه اين تعداد استخر پرورش ماهي در جلو چشم مسوولان به صورت غيرمجاز احداث شده و هر روز مسافران جاده هراز از آنها خريد ميكنند؟! از سوي ديگر در كنار اين مسايل، ورود فضلاب و پسماندهاي رستورانها و گردشگران اين مسير به رودخانه «هراز» نيز در كنار ساير فعاليتهاي توسعهاي، حيات ماهي ارزشمند قزلآلاي خال قرمز ـ گونه بومي منطقه ـ را به خطر انداخته است و بايد منتظر باشيم كه بزودي زنگ خطر نابودي اين گونه ارزشمند كه شاخص سلامتي آب محسوب ميشود به صدا در آيد.
گفتني است رودخانه «هراز» منبع آب شرب روستاهاي پايين دست است. منطقه «هراز» با مساحت 15 هزار و 481 هكتار از سال 1380 تحت حفاظت قرار گرفت. منطقهاي است كوهستاني با درههاي عميق و پر آب در استان مازندران كه رود هراز آنرا به 2 نيمه شرق و غربي تقسيم ميكند. دامنه ارتفاعي 500 تا 3 هزار و 520 متر، دما و بارندگي متوسط سالانه 10 درجه سانتيگراد و 600 ميليمتر، منطقه را داراي اقليمهاي مديترانهاي معتدل و نيمه مرطوب و سرد نموده است.
پوشش گياهي «هراز» شامل جنگلهاي كم نظير هيركاني و مراتع ييلاقي است. در گونههاي گياهي مهم منطقه ميتوان راش، بلندمازو، توسط ييلاقي، پلت، شيردار، نمدار، ملچ، زبان گنجشك، انجيلي، ارس، ادري، لور، كچف، گل گندم خزري، بهارك خزري و كلاه مير حسين دماوندي را نام برد.
گونههاي اصلي جانوري منطقه نيز عبارتند از: شوكا، مرال، خرس قهوهاي، پلنگ، بز و پازن، سياه گوش، شغال، گراز، تشي، كبك، دري، كبك، قرقاول، عقاب ماهيگير، افعي دماوندي، افعي البرزي، لوس مار و قزل آلاي خال قرمز.
انتهاي پيام
كد خبر: 8805-02711
